X
تبلیغات
رایتل
شنبه 11 اسفند‌ماه سال 1386

                  زمین شناسی از قربت تا مهجوری

 

در گذشته های دور که اهمیت زمین شناسی مثل امروز نبود مسئولان برنامه ریزی وزارت فرهنگ سابق در برنامه هفتگی دبیرستان آن هم در کلاسهای 11و12 درس زمین شناسی را گنجاندند .برای همین است که تحصیل کرده های آن زمان هر چند ناقص در مورد زمین شناسی اطلاعاتی داشتند .ولی امروزه با نهایت تأسف جز دانش آموزان علوم تجربی و دانشجویان زمین شناسی کس دیگری راجع به زمین شناسی اطلاعی ندارد .با این که زمین شناسی در قرن اخیر به ویژه در این 30الی 40 سال اخیر پیشرفت بسیار چشم گیری داشته است .امروزه نه تنها عامه مردم ایران ،حتی دانش آموزان و قشر تحصیل کرده هم کمترین اطلاعی از علم زمین شناسی کاربردی و مفاهیم آن ندارند .یک بخش از کتاب علوم راهنمایی ویک کتاب ناقص و ثقیل در کتب دوره پیش دانشگاهی که اغلب به وسیله دبیران غیر زمین شناسی از جمله دبیران جغرافیا، زبان خارجه، زیست شناسی، شیمی و... به دانش آموزان دبیرستان تدریس میشود،هیچ جاذبه ای برا دانش آموز ندارد .خواهشمند است با تأمل به موارد زیر توجه کنید :

ü    به نظر شما اگر کسی می خواهد خانه ای امن وسالم برای خانواده اش مهیا کند ،کمی از علم زمین شناسی می دانست که جنس خاکها وسنگها و نحوه درزه ها و شکستگیها ی آنها چگونه بر روی سازه ای که روی آنها ساخته می شود تأثیر می گذارد ،دیگر در هنگام زلزله سراسیمه به سمت در خانه خود هجوم نمی آورند که از زلزله فرار کنند؟!این شخص در ساختن خانه اش از بهترین مصالح ،بهترین آجر و کاشی وآهن و....استفادهمی کند ولی اصلا در فکر بستری که ساختمانش روی آن ساخته می شود نیست .و پیامد این بی توجهی این می شود که جدا از عواقب آن در زلزله ،مأمن خوبی برای حشرات ریزو درشتی می شود که خانم خانه از آن شاکی می باشد .

ü    به نظر شما اگر مردم بم کمی از علم زمین شناسی سر رشته م داشتند آن فاجعه أسف بار پیش می آمد ؟!

ü    به نظر شما این همه سرمایه دارانی که در شهرهای بزرگ که به فکر برج سازی افتاده اند کمی از علم زمین شناسی سر رشته داشتند و می دانستند که با جان و مال چندین هزار نفر بازی می کنند ،به فکر این می افتادند که با دسیسه و کلک از زیر بار هزینه اجازه ساخت از طرف شهرداری و مهندسین شانه خالی کنند تا شاید برج آنها کمی کم هزینه تر در آید؟!

ü    به نظر شما اگر مهندسین راه سازی ما علم زمین شناسی را می شناختند آیا مجبور می شدند که بعد از ساختن جاده خود هنوز چند سال از آن استفاده نکرده مجبور به تعمیرآن شوند ،جاده هایی که پس از مدتی دچار افتادگی و فرونشست ،آب بردگی ،کنده شدن آسفالت و...می شوند.(همین جاده های اطراف شهر خودمان سرایان)وسدهایی که هنوز تحویل داده نشده دچار ریزش شده ونشتی آب دارند و می شکنند.(سد لار )یا ریزش کوه در جاده (جاده های اطراف تهران )که باعث خسارات جانی ومالی فراوانی می شوند و همه اینها از نا آگاهی افراد جامعه از علم زمین شناسی است .

ü    به نظر شما اگر یک کشاورز از علم زمین شناسی سر رشته داشته باشدو بداند که خاکها جنسهای متفاوتی دارند که بر روی گیاهانی که کاشته است موثر است ،آیا دیگر دغدغه این که امسال کشت او بار زیادی می دهد یا نه را خواهد داشت ؟!قبول دارم که عوامل مختلفی در کشت خوب موثر است ولی خوب این هم یک دلیل است .

ü    به نظر شما استفاده بیش از اندازه از آب های زیر زمینی (خصوصا منطقه ما سرایان که دارای حلقه چاههای عمیق فراوانی است)باعث نمی شود که زمین بالای آن خالی شود ،نشست کند وزیانهای زیادی را ببار آورد .این مسئله اکنون در دشتهای استان کرمان شناخته شده است .  

ü    همه ما فاجعه تصادف اتوبوس مسافر بری با یک ماشین حمل سنگ که باعث آتش سوزی اتوبوس شد و چندین نفر از مهم وطنان ما در آن سوختند را بیاد داریم ،به نظر شما اگر افرادی که این سنگ (گوگرد )را بر این ماشین سوار کرده بودند از خطرات احتمالی آن خبر داشتند و تمهیدات و نکات ایمنی بیشتری بکار می بردند این واقعه اتفاق می افتاد ؟!

ü    به نظر شما اگر افراد جامعه کمی از علم زمین شناسی سر رشته داشته باشند و بدانند برای تشکیل قطره قطره نفت و گاز که سرمایه های اصلی و مهم این کشور هستند ،چند میلیون سال وقت لازم است وتازه بعد از بوجود آمدن چند صد میلیون تومان هزینه لازم است تا چاههای آن کشف شودوبعد ازآن چند صد میلیارد تومان لازم است که از نفت خام و گاز طبیعی مواد قابل استفاده نظیر دارو ،مواد شیمیایی ،پلاستیک وسوخت بدست آید،اینگونه بی رویه و بدون حساب آن را می سوختند که حال مجبور باشیم سوخت را سهمیه بندی کنیم ؟!

ü    به نظر شما اگر افراد جامعه کمی از علم زمین شناسی اطلاع داشتند می گذاشتند خاک و سنگ این مرز و بوم را که برای تشکیل هر گرم وکیلوگرم آن میلیونها سال وقت و شرایط خاص زمین شناسی لازم است را به انواع و روشهای مختلف از کشور خارج کنند ؟!این خاکها و سنگها و معادن را کهاز هر کدام آن به نوعی در خانه استفاده می کنیم سرمایه های این کشور می باشند.

ü    چگونه است که ما دبیران زمین شناسی در اولین درس زمین شناسی سال سوم دبیرستان به دانش آموزان می گوییم که خوب به اطراف نگاه کنید !ببینید در اطراف خود چیزی پیدا می کنید که از زمین بدست نیامده باشد ؟و دانش آموزان با کمی دقت به اطراف خود هیچ چیزی را پیدا نمی کنند !(در-پنجره-شیشه-بخاری –گچ-تخته وحتی خودشان )اگر زندگی ما بشر تا این قدر به زمین وابسته است پس چرا نباید تمامی افراد جامعه آن را بشناسند ؟تا بتوانند در قدم اول از آن درست و بهینه استفاده کنند و در قدم بعدی مراقب و مواظب آن باشندکه این ثروت از دست نرود .چرا این علم بصورت خیلی ساده و ابتدایی فقط در رشته علوم تجربی آن  هم در 2سال آخر تحصیلات قبل از دانشگاه بدون آن که در کنکور ارزش یادگیری (به جز دو رشته زمین شناسی و داروسازی )داشته باشد قرار داده ایم؟

ü    چرا دانش آموزان رشته ی ریاضی ما که می توانند در دانشگاه رشته ی مهندسی معدن را انتخاب کنند نباید زمین  شناسی بخوانند ؟

ü    چرا دانش آموزان رشته علوم انسانی ما که در دانشگاه رشته جغرافیا را انتخاب می کنند نباید زمین شناسی بخوانند ؟که بنا به گفته خود این کسانی که در رشته معدن و جغرافیا تحصیل کرده اند در دانشگاه مجبورند که چند واحدی زمین شناسی بگذرانند .

ü    از روسای ادارات وسازمانها واز وزارت محترم آموزش و پرورش مصرانه در خواست می شود که به این مسئله مهم و حیاتی توجه کنند وبا برگزاری همایش و سیمینار از صاحب نظران دعوت به عمل آورد تا اشتباه بزرگی را که در سالهای اخیر با حذف درس زمین شناسی و بیرنگ کردن آن در برنامه تحصیلات راهنمایی ومتوسطه مرتکب شده اند بر طرف کنند.

                                                             

           به امید آنروز

                                               فرزانه خالصی مقدم دبیر زمین شناسی